Windchill

Zeer koude lucht, die met krachtige winden vanuit het vaste land van Rusland of Siberi geheel over land naar onze omgeving wordt aangevoerd, wordt ook wel transportkou genoemd.
Onder dergelijke weersomstandigheden wordt het 's winters in ons land in korte tijd bijzonder koud en kan het overdag ook bij zonnig weer matig en in extreme situaties zelfs streng blijven vriezen.
Door de krachtige wind (windchill) is het voor het gevoel nog een stuk kouder dan de thermometer aangeeft en bij zeer lage temperaturen bestaat zelfs gevaar voor bevriezing van onbedekte delen van de huid.

De laatste keer was dat op 25 en 26 januari 1996 en tijdens de jaarwisseling 1996/1997 het geval toen
de temperatuur in De Bilt voor het gevoel tussen -17 en -20C lag.
In het noorden en oosten lag de gevoelstemperatuur rond -25C.
Nog kouder was het op 14 en 15 januari 1987, toen het overdag 10 tot 13C vroor
bij een krachtige tot stormachtige oostenwind.
De gevoelstemperaturen lagen toen ruim 30 tot 33C onder nul.
Op oudejaarsdag 1978 deed zich in ons land een vergelijke situatie: middagtemperaturen van 10 tot 15C onder nul
en een harde tot stormachtige wind.
Bovendien werd het openbare leven die dag ontwricht door sneeuw.

Extreme doordringende kou kwam in De Bilt in deze eeuw op 12 dagen voor,
maar in deze eeuw doet zich gemiddeld eens in de twee jaar een situatie voor waarbij de gevoelstemperatuur door de wind overdag meer dan 10C onder nul ligt.
Sinds de strenge winter van 1963 is dat echter maar op 4 dagen voorgekomen.

Voorwaarde voor een dergelijke situatie is de aanwezigheid van een zeer krachtig hogedrukgebied
boven Noord-Rusland of Siberi tegenover lage luchtdruk boven Zuid-Europa.
De drukverschillen zijn dan boven het Europese continent heel groot,
waardoor over een omvangrijk gebied een krachtige oostelijke wind waait.
Kleine storingen kunnen in onze omgeving de wind tijdelijk nog verder doen toenemen en soms,
zoals eind 1978, aanleiding geven tot uitgebreide sneeuwval.

Wat is windchill

Overzicht van gevoelstemperatur onder invloed van wind

                   windsnelheid luchttemperatuur m/sec en beaufort graden Celsius

m/s bft 0 -1 -2 -3 -4 -6 -8 -10 -12 -14 -18
2 1 2 0 -1 -2 -3 -4 -6 -8 -10 -12 -14 -18
5 3 -3 -4 -5 -6 -7 -9 -11 -13 -16 -18 -22
7 4 -4 -6 -7 -8 -10 -11 -14 -17 -19 -22 -26
9 5 -6 -8 -9 -11 -12 -13 -17 -19 -22 -25 -30
11 6 -8 -9 -11 -13 -14 -16 -19 -22 -25 -28 -33
13 6 -10 -11 -13 -14 -16 -17 -21 -24 -28 -31 -36
16 7 -11 -12 -14 -16 -18 -19 -23 -27 -31 -34 -39
18 8 -12 -14 -16 -17 -19 -21 -23 -29 -33 -37 -42

Voorbeeld: iemand die met ongeveer 5 kilometer per uur loopt zal -4 graden Celsius bij windkracht 5 ervaren als -12.